Skip to content

Kidfluencers: kinderarbeid of spelenderwijs geld verdienen?

Als we denken aan kinderarbeid, verschijnt al snel het beeld van kinderen in ontwikkelingslanden met zware zakken op hun hoofd. Of fabrieken vol kinderen die aan de lopende band lange werkdagen maken. Maar wat als een kind tijdens het spelen gefilmd wordt door een van zijn ouders, om aan dit filmpje vervolgens geld te verdienen? Zien we dit dan ook als kinderarbeid? Nieuwe arbeidsvormen zoals bijvoorbeeld de opkomst van de Kidfluencers, zorgen ervoor dat het arbeidsrecht voortdurend in ontwikkeling blijft.

Welke wetgeving is van toepassing?

Bijna iedere morgen bij het ontbijt zie ik filmpjes voorbij komen van kinderen die surprise-eieren openen, figuurtjes van klei maken of speelgoed uitpakken. In Amerika zijn wetten in het leven geroepen om de kinderen in deze filmpjes te beschermen tegen uitbuiting door hun ouders of werkgevers. Toch blijkt het in de praktijk moeilijk om deze nieuwe vorm van arbeid tegen te gaan.

 

Sheila James Kuehl was zelf een kindsterretje en ze heeft een uitgesproken mening over Kidfluencers. “I don’t care if it’s simply unboxing presents, that’s work. It is not play if you’re making money of it.” Ze stond in 1999 dan ook aan de wieg van een nieuwe wet die kinderen arbeidsbescherming moet geven. De Amerikanen wijzen naar YouTube en Instagram, die de kinderen een podium geven en hierdoor deze vorm van kinderarbeid in stand houden. 

 

YouTube is gevestigd in Californië en daarom geldt de Californische wetgeving. In ieder geval voor wat betreft het uitzenden van de filmpjes. Het lijkt dan zo simpel. Kinderarbeid is op veel plekken in de wereld strafbaar, dus als YouTube geen podium biedt voor deze kinderen, dan is het probleem snel opgelost. Toch? Maar is dit wel een vorm van kinderarbeid?

Wie verdient geld met de filmpjes?

Voorheen stond in de common law dat iedere cent die een kind onder de 21 jaar verdient, toekomt aan zijn ouders. In de Coogan Act, die genoemd is naar Jackie Coogan, een van de eerste kindsterren in Amerika, is opgenomen dat ouders een percentage van de inkomsten moeten reserveren, tot het kind volwassen is. De nieuwe wet vult daarin nog aan dat de rest van de inkomsten ook aan het kind toebehoort en aan het kind besteed moet worden. Ook als het betekent dat dit opgaat aan het salaris van de ouders, zodat de hypotheek betaald wordt en het kind een dak boven zijn hoofd heeft. Daarnaast kwamen er regels met betrekking tot werktijden en vergunningen.

Nederlandse YouTubers

Ook in Nederland kennen we verschillende kinderen die filmpjes plaatsen op YouTube en een grote schare volgers hebben. De Volkskrant interviewde een aantal van hen en wat daarbij opviel, was dat alle inkomsten van deze YouTubers direct naar een spaarrekening gaan, waar ze pas geld af kunnen halen als ze 18 jaar zijn. Er is een uitzondering: nieuwe apparatuur die ze nodig hebben voor hun filmpjes mogen ze wel van het geld kopen. Het lijkt er dus op dat onze landgenoten zelf geld verdienen met hun vlogkanalen.

 

Maar wie is nu eigenlijk de werkgever van het kind? Zijn het de ouders? De opdrachtgever voor wie het kind reclame maakt? Of is het misschien zelfs YouTube zelf, dat bepaalt wat wel en niet wordt uitgezonden? En is er wel sprake van een werkgever?

Kinderarbeid 

Het Nederlandse recht met betrekking tot Kidfluencers

In Nederland is ons arbeidsrecht zo geregeld, dat er voor kinderen onder de 13 jaar een ontheffing moet worden aangevraagd als ze willen werken. Die ontheffing kan alleen worden aangevraagd door een werkgever. Maar wat als er nu geen sprake is van een arbeidsovereenkomst, zoals bij veel van de vloggende kinderen? Je zou dan kunnen stellen dat het arbeidsrecht dan niet van toepassing is.

 

In een vorige blog beschreven we al de verschillende vormen van arbeid. Hierbij beschreven we ook dat een arbeidsovereenkomst aan drie voorwaarden moet voldoen: 

  • de persoon moet de arbeid zelf verrichten;
  • er moet loon tegenover staan;
  • er moet sprake zijn van een gezagsverhouding. 

Als je de jeugdige vloggers langs deze lat legt, ontdek je al snel dat er dus geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

 

Kinderarbeid of uitbuiting?

Zijn er dan helemaal geen regels voor deze vorm van arbeid? Dat is misschien iets te kort door de bocht gesteld. Natuurlijk moeten kinderen zich houden aan arbeidstijden. Maar wie controleert dat? We kunnen maar moeilijk inschatten hoeveel tijd er in het maken van een bepaalde vlog gaat zitten en of daar de regels niet mee worden overtreden. Een ander verhaal is het met belasting betalen over de inkomsten. Dat moeten kinderen wel gewoon, net als hun volwassen collega’s. Verder zijn er regels voor wat betreft de herkenbaarheid van reclame. Omdat de volgers vaak ook minderjarig zijn, moet dit nog duidelijker in beeld gebracht worden dan wanneer de reclame voor volwassenen bedoeld is.

Sluitende wetgeving

Je ziet dat de regelgeving rondom deze nieuwe vorm van arbeid zeker op het arbeidsrechtelijke vlak nog niet volledig is. Net als in Amerika zullen er nog jaren overheen gaan om de regelgeving rondom deze arbeidskrachten, want ik denk dat we wel kunnen concluderen dat ook kindsterren werk verrichten, volledig sluitend te maken. En je kunt je zelfs afvragen of dat gaat lukken, aangezien ook deze arbeidsvorm zich in de toekomst zal blijven ontwikkelen.

Heb je vragen dan helpen wij je graag verder via hallo@christinekhan.nl of het contactformulier.

Ook interessant:

You’re dismissed!

Krijg je ook zo’n vervelend gevoel na het lezen van deze titel? Ontslag – of wel dismissal – is nu eenmaal geen fijn onderwerp voor…

Lees verder...

Kidfluencers: kinderarbeid of spelenderwijs geld verdienen?

Als we denken aan kinderarbeid, verschijnt al snel het beeld van kinderen in ontwikkelingslanden met zware zakken op hun hoofd. Of fabrieken vol kinderen die…

Lees verder...

De arbeidsconstructies binnen het Engelse arbeidsrecht

In de vorige blog beschreven we de juridische constructies voor arbeid zoals we die in Nederland kennen. Zoals we al aangaven, kent het Engelse recht…

Lees verder...

Juridische constructies voor het verrichten van arbeid

Bouwvakker, advocaat, accountant, grafisch vormgever: net zoals we verschillende beroepen kennen, bestaan er juridisch gezien ook verschillende constructies voor het verrichten van arbeid. Gelukkig zijn…

Lees verder...

De eigenaardigheden van een taal beheersen

De Zuid-Koreaanse Vinnie Ko beschreef in zijn boek ‘Met hartelijke groente’ hoe hij als Koreaan naar het Nederlands kijkt. In een van de columns in…

Lees verder...

Waarom Google Translate geen goed hulpmiddel is bij het vertalen van juridische teksten

Tijdens mijn lessen hoor ik heel vaak dat mensen genoegen nemen met de resultaten die Google Translate geeft als ze op zoek zijn naar een…

Lees verder...

Hoe dan? Juridisch communiceren op B1-niveau

In november 2018 lazen we verschillende berichten in de media waarin men sprak over het begrijpelijker maken van uitspraken van rechters. Zo schreef de Volkskrant…

Lees verder...

Fake it ‘till you make it

Deze week kwam ik opvallend vaak “fake” tegen in de berichtgeving. Het onderwerp nepnieuws leeft duidelijk in de media. Ik schreef al eerder dat ik…

Lees verder...

Online marketing: het roer moet om

Als ik een blog opzet, laat ik me vaak inspireren door de verschillende nieuwsbrieven die ik in mijn mailbox vind, door actualiteiten die spelen of…

Lees verder...

Angst: de overeenkomst tussen goede voornemens en het leren van een nieuwe taal

Het nieuwe jaar is al volop in gang. Ik heb al behoorlijk wat goede voornemens voorbij horen komen, zoals Januhairy, dry January, Veganuary (hoe spreek…

Lees verder...
Geplaatst in:
Scroll To Top